Các tổ chức hỗ trợ người nghiện cờ bạc tại Việt Nam

Nghiện cờ bạc, hay rối loạn cờ bạc (gambling disorder), đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là một chứng rối loạn do hành vi gây nghiện. Tình trạng này có thể dẫn đến những tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần, tài chính và các mối quan hệ xã hội, tương tự như trầm cảm hoặc rối loạn sử dụng rượu. Tại Việt Nam, mặc dù các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt dành riêng cho cờ bạc chưa phổ biến như ở một số quốc gia phát triển, người gặp khó khăn vẫn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ thông qua nhiều kênh khác nhau.

Hiểu về Nghiện Cờ Bạc và Tác Hại

Rối loạn cờ bạc được phân loại trong Danh mục Phân loại Quốc tế về Bệnh tật (ICD-11) của WHO là một rối loạn do hành vi gây nghiện. Điều này có nghĩa là cờ bạc không chỉ là một thói quen xấu mà là một tình trạng sức khỏe cần được can thiệp. Tác hại của nghiện cờ bạc rất nghiêm trọng, có thể bao gồm mất kiểm soát tài chính, nợ nần chồng chất, phá vỡ các mối quan hệ gia đình và xã hội, cũng như các vấn đề sức khỏe tâm thần như lo âu, trầm cảm và ý nghĩ tự tử.

Theo WHO, những tổn hại tiềm ẩn do cờ bạc gây ra có thể so sánh với những tổn hại do trầm cảm và rối loạn sử dụng rượu gây ra.

Các Nguồn Lực Hỗ Trợ Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, các dịch vụ hỗ trợ người nghiện cờ bạc chủ yếu được tích hợp trong hệ thống y tế và tâm lý chung. Dưới đây là một số lựa chọn:

• Bệnh viện Tâm thần Quốc gia và các Bệnh viện Tâm thần tuyến tỉnh: Đây là những cơ sở y tế công lập có chuyên khoa điều trị các rối loạn tâm thần và hành vi. Mặc dù không có khoa chuyên biệt cho nghiện cờ bạc, các bác sĩ tâm thần tại đây có thể đánh giá tình trạng, chẩn đoán các rối loạn đi kèm (như trầm cảm, lo âu) và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, bao gồm liệu pháp tâm lý và dùng thuốc nếu cần.
• Các Trung tâm Tư vấn Tâm lý Tư nhân: Nhiều trung tâm tư vấn tâm lý tại các thành phố lớn cung cấp dịch vụ tham vấn và trị liệu cho các vấn đề về hành vi gây nghiện. Các chuyên gia tâm lý lâm sàng có thể sử dụng các phương pháp như liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) để giúp người bệnh nhận diện và thay đổi các suy nghĩ, hành vi liên quan đến cờ bạc.
• Gia đình và Cộng đồng: Sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Việc chia sẻ thẳng thắn về vấn đề, cùng nhau tìm kiếm giải pháp và thiết lập các ranh giới rõ ràng có thể giúp người bệnh cảm thấy được thấu hiểu và có động lực thay đổi.

Biện Pháp Tự Hỗ Trợ và Phòng Ngừa

Bên cạnh việc tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp, người nghiện cờ bạc có thể áp dụng các biện pháp tự bảo vệ để kiểm soát hành vi của mình:

1. Hạn chế Tiếp cận Tài chính: Yêu cầu ngân hàng chặn các giao dịch chuyển tiền đến các trang cờ bạc trực tuyến. Điều này có thể không khả dụng ở tất cả các ngân hàng tại Việt Nam, nhưng bạn có thể hỏi ngân hàng của mình về các tùy chọn này. Một cách khác là nhờ người thân đáng tin cậy quản lý tài chính, thẻ ngân hàng và tiền mặt.
2. Sử dụng Phần mềm Chặn Cờ bạc: Cài đặt các ứng dụng hoặc phần mềm chặn truy cập vào các trang web và ứng dụng cờ bạc trên điện thoại, máy tính. Ví dụ, phần mềm như Gamban (phổ biến ở nước ngoài) có thể giúp chặn truy cập cờ bạc trên thiết bị của bạn.
3. Tự Loại Trừ (Self-Exclusion): Nếu bạn chơi tại các nền tảng cờ bạc trực tuyến hợp pháp (thường là ở nước ngoài), hãy tìm hiểu về tùy chọn tự loại trừ. Ví dụ, ở Anh, người nghiện cờ bạc có thể đăng ký dịch vụ GamStop để ngăn bản thân truy cập vào các ứng dụng và trang web cờ bạc trong thời gian từ 6 tháng đến 5 năm.
4. Tìm kiếm Hoạt động Thay thế: Tham gia vào các sở thích, hoạt động thể thao, xã hội lành mạnh để lấp đầy thời gian và giảm bớt sự thôi thúc cờ bạc.
5. Thiết lập Mục tiêu và Kế hoạch: Đặt ra các mục tiêu cụ thể, khả thi để giảm hoặc ngừng cờ bạc. Ghi lại tiến trình và tự thưởng cho bản thân khi đạt được các mốc quan trọng.

Checklist Tự Kiểm Tra cho Người Mới

Nếu bạn hoặc người thân đang nghi ngờ có vấn đề về cờ bạc, hãy tự kiểm tra các dấu hiệu sau:

• Bạn có cảm thấy cần phải cờ bạc với số tiền lớn hơn để đạt được cảm giác hưng phấn mong muốn không?
• Bạn có cảm thấy bồn chồn hoặc khó chịu khi cố gắng cắt giảm hoặc ngừng cờ bạc không?
• Bạn đã từng cố gắng cắt giảm hoặc ngừng cờ bạc nhiều lần nhưng không thành công?
• Bạn có thường xuyên bận tâm đến cờ bạc (ví dụ: liên tục nghĩ về những trải nghiệm cờ bạc trong quá khứ, lên kế hoạch cho lần cờ bạc tiếp theo)?
• Bạn có cờ bạc khi cảm thấy buồn bã, lo lắng hoặc chán nản không?
• Bạn có nói dối gia đình, bạn bè hoặc người khác để che giấu mức độ cờ bạc của mình không?
• Bạn có phải vay tiền hoặc bán tài sản để có tiền cờ bạc không?
• Cờ bạc có gây ra vấn đề trong công việc, học tập hoặc các mối quan hệ của bạn không?

Nếu bạn trả lời CÓ cho nhiều câu hỏi trên, đó là dấu hiệu bạn cần tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp.

Lưu ý Quan trọng

Hiện tại, Việt Nam chưa có một mạng lưới tổ chức phi chính phủ hay đường dây nóng quốc gia chuyên biệt chỉ dành riêng cho người nghiện cờ bạc hoạt động quy mô lớn như GamCare ở Anh. Do đó, việc tìm kiếm sự hỗ trợ cần được thực hiện thông qua các kênh y tế chính thống hoặc các trung tâm tư vấn tâm lý uy tín. Tuyệt đối không tìm đến các dịch vụ, hội nhóm tự phát trên mạng xã hội không rõ nguồn gốc pháp lý, có thể lợi dụng người nghiện để lừa đảo hoặc lôi kéo tham gia các hình thức cá cược khác.

Nguồn tham khảo:

• WHO: Addictive behaviours
• NHS: Help for problems with gambling
• GamCare: Safer gambling